Propuesta de educación financiera con el uso pedagógico de la gamificación en la enseñanza M-learning para el grado 8° de la Institución Educativa Callejón de el Roble - Sucre

dc.contributor.advisorRico Arias, Jaime Ángel
dc.contributor.authorCortes González, Víctor Elías
dc.contributor.cvlacRico Arias, Jaime Ángel [0000290963]spa
dc.contributor.googlescholarRico Arias, Jaime Ángel [pE1q-nwAAAAJ]spa
dc.coverage.campusUNAB Campus Bucaramangaspa
dc.coverage.spatialSucre (Colombia)spa
dc.date.accessioned2022-09-06T15:21:33Z
dc.date.available2022-09-06T15:21:33Z
dc.date.issued2022-06-06
dc.degree.nameMagíster en E-Learningspa
dc.description.abstractEn esta investigación se tiene en cuenta los últimos resultados de las pruebas PISA 2018, en la que Colombia ocupa el último lugar en educación financiera, teniendo como antecedente la cartilla del Ministerio de Educación Nacional en educación económica y financiera, donde presenta, en forma didáctica y lúdica, los conocimientos de esta área para hacer una propuesta curricular, enfocando a los estudiantes de octavo grado de la Institución Educativa Callejón, para que adquieran competencias en este campo del conocimiento, utilizando como metodología el desarrollo de unidades didácticas donde los pre-saberes y la construcción del conocimiento son base fundamental para adquirir competencias financieras en ejes temáticos como el ahorro, el gasto, la inversión, productos de inversión, ganancia y pérdida.spa
dc.description.abstractenglishThis research takes into account the latest results of the PISA 2018 tests, in which Colombia occupies the last place in financial education, having as background the primer of the Ministry of National Education in economic and financial education, where it presents, in a didactic way and playful, the knowledge of this area to make a curricular proposal, focusing on the eighth grade students of the Callejón Educational Institution, so that they acquire skills in this field of knowledge, using as a methodology the development of didactic units where pre-knowledge and the construction of knowledge are the fundamental basis for acquiring financial skills in thematic axes such as savings, spending, investment, investment products, profit and loss.spa
dc.description.degreelevelMaestríaspa
dc.description.learningmodalityModalidad Presencialspa
dc.description.sponsorshipUniversitat Oberta de Catalunya UOCspa
dc.description.tableofcontentsINTRODUCCIÓN ...................................................................................................................... 13 CAPÍTULO 1: PLANTEAMIENTO DEL PROBLEMA....................................................... 15 1.1 INTRODUCCIÓN .................................................................................................................. 15 1.2 DESCRIPCIÓN DEL PROBLEMA DE INVESTIGACIÓN ............................................................. 15 1.3 OBJETIVOS ......................................................................................................................... 16 1.3.1 Objetivo general........................................................................................................ 16 1.3.2 Objetivos específicos................................................................................................. 16 1.4 SUPUESTO CUALITATIVO ................................................................................................... 17 1.5 JUSTIFICACIÓN................................................................................................................... 17 1.6 CONCLUSIÓN DEL CAPÍTULO 1........................................................................................... 20 CAPÍTULO 2: MARCO DE REFERENCIA........................................................................... 21 2.1 INTRODUCCIÓN .................................................................................................................. 21 2.2 ANTECEDENTES ................................................................................................................. 21 2.2.1 Internacionales ......................................................................................................... 21 2.2.2 Nacionales................................................................................................................. 24 2.2.3 Regionales................................................................................................................. 25 2.3 MARCO TEÓRICO Y CONCEPTUAL....................................................................................... 30 2.4 MARCO LEGAL................................................................................................................... 37 2.5 CONCLUSIÓN DEL CAPÍTULO 2 ........................................................................................... 39 CAPÍTULO 3: METODOLOGÍA............................................................................................. 41 3.1 INTRODUCCIÓN .................................................................................................................. 41 3.2 TIPO DE INVESTIGACIÓN .................................................................................................... 41 3.3 PROCESO DE INVESTIGACIÓN ............................................................................................. 43 3.3.1 Diagnóstico en la Institución Educativa Callejón.................................................... 43 3.3.2 Diseño e inclusión de la propuesta pedagógica ....................................................... 45 3.3.3 Población y Muestra................................................................................................. 46 3.3.4 Instrumentos de recolección de la información........................................................ 46 3.3.5 Validación de los instrumentos................................................................................. 47 3.3.6 Proceso de Análisis y discusión de los resultados.................................................... 47 3.3.7 Principios éticos........................................................................................................ 48 3.3.8 Conclusión del capítulo 3 ......................................................................................... 49 CAPÍTULO 4: ANÁLISIS Y RESULTADOS ......................................................................... 50 4.1 ANÁLISIS DE DOCUMENTOS ............................................................................................... 50 4.1.1 Documentos externos................................................................................................ 50 4.1.2 Documentos internos ................................................................................................ 55 4.1.3 Diagnóstico en los estudiantes y docentes del área de matemáticas........................ 56 4.1.4 Visión final del diagnóstico ...................................................................................... 60 4.2 PROPUESTA DE EDUCACIÓN ECONÓMICA Y FINANCIERA A ESTUDIANTES DE OCTAVO GRADO DE BÁSICA SECUNDARIA DE LA INSTITUCIÓN EDUCATIVA CALLEJÓN, EL ROBLE-SUCRE ........... 62 4.2.1 Justificación.............................................................................................................. 62 4.2.2 Objetivos................................................................................................................... 64 4.2.3 Malla curricular Grado octavo. ............................................................................... 65 4.2.4 Propuesta de plan de asignatura para octavo grado ............................................... 68 4.2.4.1 Identificación: Institución Educativa Callejón.................................................. 68 4.2.4.2 Periodo: 1. ......................................................................................................... 69 4.2.4.2.1 Unidad del conocimiento: El ahorro y el gasto............................................. 69 4.2.4.2.2 Logros (Objetivos de Aprendizaje): Justifica la importancia del ahorro como herramienta para construir un proyecto de vida exitoso. .............................................. 69 4.2.4.2.3 Indicadores de Desempeños.......................................................................... 69 4.2.4.2.4 Ejes Temáticos.............................................................................................. 69 4.2.4.2.5 Estrategias Pedagógicas. ............................................................................... 70 4.2.4.2.6 Indicadores de Evaluación. ........................................................................... 70 4.2.4.2.7 Plan superación de las debilidades................................................................ 70 4.2.4.3 Periodo: 2. ......................................................................................................... 71 4.2.4.3.1 Unidad del conocimiento: Gastos e Inversión (parte I). ............................... 71 4.2.4.3.2 Logros (Objetivos de Aprendizaje)............................................................... 71 4.2.4.3.3 Indicadores de Desempeños.......................................................................... 71 4.2.4.3.4 Ejes Temáticos.............................................................................................. 71 4.2.4.3.5 Estrategias Pedagógicas................................................................................ 72 4.2.4.3.6 Indicadores de Evaluación. ........................................................................... 72 4.2.4.3.7 Plan de superación de las debilidades........................................................... 72 4.2.4.4 Periodo: 3. ......................................................................................................... 73 4.2.4.4.1 Unidad del conocimiento: La inversión (parte II: Productos de inversión).. 73 4.2.4.4.2 Logros (Objetivos de Aprendizaje)............................................................... 73 4.2.4.4.3 Indicadores de Desempeños.......................................................................... 73 8 4.2.4.4.4 Ejes Temáticos.............................................................................................. 73 4.2.4.4.5 Estrategias Pedagógicas. ............................................................................... 73 4.2.4.4.6 Indicadores de Evaluación. ........................................................................... 74 4.2.4.4.7 Plan de apoyo para la superación de debilidades.......................................... 74 4.2.4.5 Periodo: 4. ......................................................................................................... 74 4.2.4.5.1 Unidad del conocimiento: Ganancia y pérdida............................................. 74 4.2.4.5.2 Logro (Objetivos de Aprendizaje). ............................................................... 74 4.2.4.5.3 Indicadores de Desempeños.......................................................................... 75 4.2.4.5.4 Ejes Temáticos.b........................................................................................... 75 4.2.4.5.5 Estrategias Pedagógicas. ............................................................................... 75 4.2.4.5.6 Indicadores de Evaluación. ........................................................................... 76 4.2.4.5.7 Plan superación de las debilidades................................................................ 76 4.2.5 Diseño virtual temático del primer periodo usando la herramienta Genially ......... 76 4.2.6 Diseño virtual temático del segundo periodo usando la herramienta Genially....... 77 4.2.7 Diseño virtual temático del tercer periodo usando la herramienta Genially........... 77 4.2.8 Diseño virtual temático del cuarto periodo usando la herramienta Genially.......... 78 4.2.9 Ejemplo de evaluación virtual usando formularios Google ..................................... 79 4.3 INCLUSIÓN DE LA PROPUESTA AL PEI DE LA INSTITUCIÓN EDUCATIVA CALLEJÓN ............ 79 CAPÍTULO 5. CONCLUSIONES Y RECOMENDACIONES.............................................. 81 5.1 CONCLUSIONES.................................................................................................................. 81 5.2 RECOMENDACIONES .......................................................................................................... 82 REFERENCIAS.......................................................................................................................... 85spa
dc.format.mimetypeapplication/pdfspa
dc.identifier.instnameinstname:Universidad Autónoma de Bucaramanga - UNABspa
dc.identifier.reponamereponame:Repositorio Institucional UNABspa
dc.identifier.repourlrepourl:https://repository.unab.edu.cospa
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/20.500.12749/17576
dc.language.isospaspa
dc.publisher.facultyFacultad Ciencias Sociales, Humanidades y Artesspa
dc.publisher.grantorUniversidad Autónoma de Bucaramanga UNABspa
dc.publisher.grantorUniversidad Oberta de Catalunyaspa
dc.publisher.programMaestría en E-Learningspa
dc.relation.referencesAriza Fajardo, L. J., & Paredes Marín, M. A. (2017). Obtenido de http://hdl.handle.net/20.500.12749/13827spa
dc.relation.referencesAriza Fajardo, L. J., & Paredes Marín, M. A. (2017). Obtenido de https://repository.unab.edu.co/bitstream/handle/20.500.12749/13827/2017_Tesis_Ariza_ Fajardo_Lili_Johana.pdf?sequence=1&isAllowed=yspa
dc.relation.referencesAsobancaria.com. (2021). Obtenido de Asobancaria.com: https://www.asobancaria.com/wp content/uploads/2021/05/1278_BE.pdspa
dc.relation.referencesAusubel, D. (1983). Psicología Educativa: Un punto de vista cognoscitivo. Mexico: TRILLASspa
dc.relation.referencesAyen, F. (2017). ¿Qué es la gamificación y el ABJ? Didáctica de las ciencias sociales, geografía e historia, 7-15.spa
dc.relation.referencesBanca de las Oportunidades. (2019). Reporte de inclusión financiera 2018. Obtenido de Reporte de inclusión financiera 2018: http://bancadelasoportunidades.gov.co/sites/default/files/2019-06/RIF FINAl.pdfspa
dc.relation.referencesBanco de la República. (2012). Borradores de economía. Bogotaspa
dc.relation.referencesCastaño Marín, M. D. (1 de enero de 2006). Revista Virtual de Ciencias Sociales y Humanas“PSICOESPACIOS”. Obtenido de: https://revistas.iue.edu.co/index.php/Psicoespacios/article/view/14/524spa
dc.relation.referencesCIEEF, C. e. (2017). Estrategia nacional de educación económica y financiera de colombia (ENEEF). Bogota: Ministerio de Hacienda y Crédito Público.spa
dc.relation.referencesComisión Intersectorial para la Educación Económica y financiera,. (2017). Estrategia Nacional de Educación Económica y Financiera. Bogota.spa
dc.relation.referencesDataiFX.com. (2019). Datacrédito Experian. Obtenido de Datacrédito Experian: https://www.dataifx.com/noticias/1-de-cada-4-créditos-en-colombia-es-informaldatacrédito-experianspa
dc.relation.referencesDelgado, B. A., Melo G., G., Paredes Benavides, Y., & Moncayo Sánchez, J. (2016). Educación financiera para infantes: una propuesta alternativa. REVISTA UNIMAR, 129-149spa
dc.relation.referencesElliot, J. (2000). La Investigacion Accion en Educacion (cuarta ed.). Morata. Recuperado el 4 de diciembre de 2021, de https://www.terras.edu.ar/biblioteca/37/37ELLIOT-Jhon-Cap-1-y5.pdfspa
dc.relation.referencesFinancial Literacy and Education Commission. (2006). The National Strategy for Financial Literacy. Washington D.C.spa
dc.relation.referencesFinancial Services Authority. (s.f.). fsa.gov.uk. Obtenido de fsa.gov.uk: http://www.fsa.gov.uk/financial_capability/index.shtmlspa
dc.relation.referencesGaitán, V. (2013). educativa.com. Obtenido de https://www.educativa.com/blogarticulos/gamificacion-el-aprendizaje-divertido/spa
dc.relation.referencesGarcía, A. (2004). Aprendizaje móvil, m-learning. Boletín Electrónico de Noticias de Educación a Distancia (BENED), 7-12. Obtenido de http://espacio.uned.es/fez/eserv/bibliuned:331/editorialdiciembre2004.pdf.spa
dc.relation.referencesGómez Carrillo, N. Y. (2017). https://repository.unab.edu.co/bitstream/handle/20.500.12749/2324/2017_Tesis_Gomez_ Carillo_Nelly_Yolanda.pdf?sequence=1&isAllowed=y.spa
dc.relation.referencesHolguín García, F. Y., Holguín Rangel, E., & García Mera, N. (2020). Gamificación en la enseñanza de las matemáticas: una revisión sistemática. ELOS: Revista de Estudios Interdisciplinarios en Ciencias Sociales, 62-75.spa
dc.relation.referencesICFES. (2020). Informe Nacional de Resultados para Colombia - PISA 2018. Bogota: Ministerio de Educacion. Obtenido de https://www.icfes.gov.co/documents/20143/1529295/Informe%20nacional%20de%20res ultados%20PISA%202018.pdfspa
dc.relation.referencesJiménez Torres, A. I., & García Lázaro, D. (2015). El proceso de gamificación en el aula: Las matemáticas en educación Infantil. Madrid, España: GRIN Verlag. Obtenido de https://www.grin.com/document/314540spa
dc.relation.referenceskondinero.com. (27 de mayo de 2022). Obtenido de https://www.kondinero.com/blog/educacionfinanciera/influencia-de-los-maestros-en-el-conocimiento-de-las-finanzasspa
dc.relation.referencesLey 1014 de 2006. (Articulo 1). Ley 1014. En C. d. Colombia, Ley 1014 (pág. 1). Bogota: Congreso de Colombia.spa
dc.relation.referencesMacías Espinales, A. V. (2017).. Obtenido de http://dspace.casagrande.edu.ec:8080/handle/ucasagrande/1171spa
dc.relation.referencesMartines Rodriguez, J. (2011). Metodos de investigacion Cualitativa. Silogismos, mas que conceptos, 1-43spa
dc.relation.referencesMEN, M. d. (2014). Mi plan, mi vioda y mi futuro, Orientaciones pedagogicas para la educacion economica y financiera. Bogota: Imprenta Nacional de Colombia.spa
dc.relation.referencesOECD. (2005). Improving Financial Literacy. Paris.spa
dc.relation.referencesOECD. (2018). Results From Pisa 2018. Obtenido de Results From Pisa 2018: https://www.oecd.org/pisa/publications/PISA2018_CN_COL_ESP.pdfspa
dc.relation.referencesOrtiz, A., Jordan, C., & Agredal, M. (2018). Gamificación en educación: una panorámica sobre el estado de la cuestión. Revista Educação e Pesquisa, 1-17spa
dc.relation.referencesPacheco Pacheco, L. L. (2017). Obtenido de https://repository.unab.edu.co/bitstream/handle/20.500.12749/2387/2017_Tesis_Pacheco _Pacheco_Leidy_Liseth.pdf?sequence=1&isAllowed=yspa
dc.relation.referencesParra Arenales, I. M. (2020). La gamificación como una estrategia de aprendizaje que permita el desarrollo del . 1er Coloquio de Investigación en Posgrados, 74-80.spa
dc.relation.referencesPEI Callejón, I. E. (2020). PEI. Callejon, El Roble-Sucre: Institución Educativa Callejónspa
dc.relation.referencesRangel Vera, M. Y. (2017). Obtenido de https://repository.unab.edu.co/bitstream/handle/20.500.12749/2406/2017_Tesis_Rangel_ Vera_Magda_Yolima.pdf?sequence=1&isAllowed=y: Responsabilidadsocial.net. (27 de octubre de 2021). responsabilidadsocial.net. Obtenido de responsabilidadsocial.net: https://www.responsabilidadsocial.net/emprendimiento-que-esdefinicion-tipos-caracteristicas-y-ejemplos/?ampspa
dc.relation.referencesSánchez Pacheco, C. L. (2021). Gamificación personalizada para fortalecer aprendizajes significativos de la. Interconectando Saberes, 29-37.spa
dc.relation.referencesSanfèlix Garcia, F. (2020). http://hdl.handle.net/10803/672080. Obtenido de http://hdl.handle.net/10803/672080: http://hdl.handle.net/10803/672080spa
dc.relation.referencesSaquinga Tibán, S. P. (2019). Obtenido de http://repositorio.uta.edu.ec/jspui/bitstream/123456789/29770/1/1803322203%20Sandra %20Paulina%20Saquinga%20Tib%c3%a1n.pdfspa
dc.relation.referencesSerbia, J. (2007). Diseño, muestreo y análisis en la investigación cualitativa. Hologramática - Año IV, Número 7 (3), 123 - 146. Obtenido de http://dspace.utalca.cl/handle/1950/9421spa
dc.relation.referencesSolunion, somos impulso. (24 de febrero de 2021). La importancia de una educación financiera para mejorar el emprendimiento. Obtenido de: https://www.solunion.mx/blog/laimportancia-de-una-educacion-financiera-para-mejorar-el-emprendimiento/spa
dc.relation.referencesTouriño Uribe, S., & Dávila Román, J. M. (2019). Análisis de la educación e inclusión financiera en Colombia como insumo para el proyecto de investigación en educación financiera escolar de Eafit Social . Medellin: Repositorio Institucional Universidad EAFIT.spa
dc.relation.referencesVargas Rubio, P. A. (8 de mayo de 2020). LaRepublica.co. Obtenido de LaRepublica.co: https://www.larepublica.co/globoeconomia/la-educacion-financiera-en-los-paises-de-laregion-aun-se-encuentra-en-nivel-basico-3003068spa
dc.relation.referencesZambrano C, J. (2009). Aprendizaje móvil (M-LEARNING). Revista UNIMINUTO, 38-41spa
dc.rights.accessrightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessspa
dc.rights.creativecommonsAtribución-NoComercial-SinDerivadas 2.5 Colombia*
dc.rights.localAbierto (Texto Completo)spa
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.5/co/*
dc.subject.keywordsE-Learningspa
dc.subject.keywordsEducational technologyspa
dc.subject.keywordsEducational innovationsspa
dc.subject.keywordsM-learningspa
dc.subject.keywordsProfit and lossspa
dc.subject.keywordsInvestment productsspa
dc.subject.keywordsInvestmentspa
dc.subject.keywordsSpendingspa
dc.subject.keywordsEconomic and financial educationspa
dc.subject.keywordsDocument analysisspa
dc.subject.keywordsExternal testsspa
dc.subject.keywordsGamificationspa
dc.subject.keywordsSavingsspa
dc.subject.keywordsEconomyspa
dc.subject.keywordsEducational gamesspa
dc.subject.keywordsGame theoryspa
dc.subject.keywordsTeaching systemsspa
dc.subject.lembTecnología educativaspa
dc.subject.lembInnovaciones educativasspa
dc.subject.lembEconomíaspa
dc.subject.lembJuegos educativosspa
dc.subject.lembTeoría de los juegosspa
dc.subject.lembSistemas de enseñanzaspa
dc.subject.proposalAprendizaje en líneaspa
dc.subject.proposalEducación económica y financieraspa
dc.subject.proposalAnálisis de documentosspa
dc.subject.proposalPruebas externasspa
dc.subject.proposalGamificaciónspa
dc.subject.proposalAhorrospa
dc.subject.proposalGastospa
dc.subject.proposalInversiónspa
dc.subject.proposalProductos de inversiónspa
dc.subject.proposalGanancia y pérdidaspa
dc.titlePropuesta de educación financiera con el uso pedagógico de la gamificación en la enseñanza M-learning para el grado 8° de la Institución Educativa Callejón de el Roble - Sucrespa
dc.title.translatedProposal for financial education with the pedagogical use of gamification in M-learning teaching for the 8th grade of the Callejón de el Roble Educational Institution - Sucrespa
dc.type.coarhttp://purl.org/coar/resource_type/c_bdcc
dc.type.coarversionhttp://purl.org/coar/version/c_ab4af688f83e57aaspa
dc.type.driverinfo:eu-repo/semantics/masterThesis
dc.type.hasversioninfo:eu-repo/semantics/acceptedVersion
dc.type.localTesisspa
dc.type.redcolhttp://purl.org/redcol/resource_type/TM

Archivos

Bloque original

Mostrando 1 - 3 de 3
Cargando...
Miniatura
Nombre:
002 Trabajo de grado Victor Cortes.pdf
Tamaño:
3.02 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descripción:
Tesis
Cargando...
Miniatura
Nombre:
2022_Presentacion_Victor_Cortes.pdf
Tamaño:
1.73 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descripción:
Presentación
Cargando...
Miniatura
Nombre:
2022_Licencia_Victor_Cortes.pdf
Tamaño:
394.01 KB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descripción:
Licencia

Bloque de licencias

Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
license.txt
Tamaño:
829 B
Formato:
Item-specific license agreed upon to submission
Descripción: